Live machinevertaling: een nieuw tijdperk voor conferentietolken?

Dit artikel werd oorspronkelijk gepubliceerd op AIJourn.com

Vooruitgang in communicatietechnologie helpt de wereld dichter bij elkaar te brengen zonder ooit het huis te hoeven verlaten.

Als een remote‑first bedrijf reizen veel van onze collega’s virtueel vijf continenten vóór de lunch.

Iedereen, van grote bedrijven en NGO's tot MKB's en freelancers, kan toegang krijgen tot live vertaaldiensten, waardoor het uiterst eenvoudig wordt om wereldwijd publiek te bedienen. Het vermindert bovendien de noodzaak voor tolken om te reizen, waardoor kosten en de impact op het milieu worden geminimaliseerd.

Maar sinds evenementen tijdens de pandemie digitaal werden, is de vraag naar taalinterpretatie enorm gestegen. Naar verwachting zal de vraag blijven groeien nu de wereld blijft verbinden en zaken doet in hybride deelname‑opstellingen, en bedrijven moeten nieuwe oplossingen vinden om internationale, verspreide doelgroepen te bedienen.

Niet genoeg tolken om aan de vraag te voldoen

De voordelen van technologieën zoals remote simultane interpretatie zijn niet alleen zichtbaar in de toename van online‑evenementen, maar ook in alle soorten evenementopstellingen. Van traditionele conferenties tot town‑halls, trainingssessies en persconferenties: de overstap van traditionele opstellingen met on‑site ondersteuning van tolken en conferentie‑hardware naar cloud‑gebaseerde interpretatie op afstand.

De manier waarop evenementen worden geleverd, heeft eerder onontdekte kansen geopend om deelnemers uit te nodigen en te verbinden. Veel mensen genieten ervan om vanaf de andere kant van de wereld te verbinden, maar voor degenen die de sfeer en opwinding van een fysieke aanwezigheid verkiezen, worden hybride evenementen steeds populairder om beide kanten te bedienen.

De globalisering van evenementen kan echter al snel leiden tot een tekort aan bekwame tolken die aan de groeiende vraag kunnen voldoen.

Kunnen we livevertaling automatiseren?

Om de situatie te bestrijden, helpen technologische vooruitgangen bij het nauwkeurig vastleggen, transcriberen en vertalen van spraak van de ene taal naar de andere. Meer specifiek maakt een combinatie van twee verschillende soorten kunstmatige‑intelligentie‑technologie taaloplossingen toegankelijker, direct binnen handbereik en op korte termijn.

Samen kunnen geautomatiseerde spraakherkenning (ASR) en machinevertaling (MT) spraak in realtime transcriberen en vertalen. Deelnemers krijgen realtime ondertiteling die zij kunnen in- of uitschakelen, afhankelijk van hun voorkeurstaal.

Dit betekent dat conferenties nu elk type deelnemer kunnen ondersteunen. Niet alleen mensen die de taal van de gastheer niet begrijpen, maar ook doven en slechthorenden, degenen die de voorkeur geven aan ondertiteling, en iedereen die deelneemt vanuit lawaaierige omgevingen zoals cafés of tijdens het reizen.

Machinevertalingen vormen een belangrijke stap naar het wegnemen van taalbarrières en het inclusiever maken van evenementen voor iedereen. Maar waar passen tolken hierin?

De robot uit de mens halen

Het is belangrijk om te onthouden dat, hoewel de technologie perfect in staat is om zelfstandig te werken, er altijd momenten zullen zijn waarop tolken nodig zijn. Net zoals computerondersteunde vertaalsystemen hebben geleid tot meer werk voor vertalers, zal de vraag naar tolken alleen maar groeien naarmate automatisering vordert.

Bij grootschalige wereldwijde evenementen, bijvoorbeeld, waar één-op-veel vertalingen logischer zijn, of tijdens meer technische medische of juridische conferenties waar extra context en expertise nodig zijn.

Bovendien, zoals we weten, is technologie niet altijd perfect. Soms gaat het om hoe iemand iets heeft gezegd in plaats van precies wat er gezegd is, en het is moeilijk voor een machine om deze nuances op te pikken en te vertalen. Bovendien verandert taal snel, en er kunnen nieuwe woorden, uitdrukkingen of afkortingen verschijnen die nog niet zijn uitgezocht.

Er zijn ook technische aspecten die betekenen dat een menselijke toets altijd nodig zal zijn. Machinevertalingen vertrouwen op het gebruik van grote hoeveelheden taaldat​a om snel te interpreteren wat er gezegd wordt. Dus als de gegevens niet aanwezig zijn, of als er niet genoeg gegevens zijn voor minder vaak gesproken talen, kan het snel verwarrend worden.

Daarom, ondanks de snelle en significante verbeteringen die we in machinevertalingen hebben gezien, blijft er een plek voor mensen aan tafel. Wat machinevertalingen doen, is de robotische, repetitieve elementen voor tolken wegnemen – en dat met goede reden.

Conferentie-interpretatie is de derde meest stressvolle baan ter wereld volgens de Wereldgezondheidsorganisatie, direct na een gevechtsvlieger en een luchtverkeersleider. Het kunnen luisteren, begrijpen, vertalen en vervolgens spreken terwijl men voortdurend tussen talen wisselt, vereist een extreem hoog concentratieniveau.

De technologie is er simpelweg voor wanneer tolken niet kunnen worden ingezet. Zoals dit BBC-artikel puts it, “De krachtigste computers ter wereld kunnen geen nauwkeurige realtime-interpretatie van de ene taal naar de andere uitvoeren. Toch doen menselijke tolken dit moeiteloos.”

Tolken en vertalers kunnen helpen machines voor hogere nauwkeurigheid voor te bereiden, bijvoorbeeld door het creëren van een woordenlijst met contextspecifieke termen, namen of afkortingen.

Machinevertalingen nemen het middelpunt in

Machinevertalingen gaan vol gas vooruit, met nu gevallen van geautomatiseerde transcriptietechnologie die direct wordt gekoppeld aan videoconferentiesoftware zoals Zoom of Teams.

Organisatoren kunnen talen aanbieden aan iedereen die wil deelnemen, uit elk land en met hoge snelheid. Deelnemers kunnen genieten van spraak in hun moedertaal terwijl ze volledig deelnemen aan een evenement dat op hen is afgestemd.

Met altijd-aanstaande vertaalde spraak kunnen taalbarrières binnenkort tot het verleden behoren. Als we de technologie blijven verbeteren en het leven van tolken een beetje vergemakkelijken, is dat een win-win situatie voor alle betrokkenen.